Plac Dietla  - Zabudowa placu Dietla jest przykładem polskiej architektury uzdrowiskowej XIX-wiecznej z niewielkim wpływem sztuki zachodniej. U wejścia na plac Dietla znajduje się budynek „Stara Kancelaria” wybudowany w latach 1864 - 65. Było to mieszkanie zarządcy uzdrowiska oraz kancelaria Górnego Zakładu. Obecnie na piętrze willi znajduje się mieszkanie pracownicze, a na parterze - kawiarenka internetowa. Miejsce pierwszego domu zdrojowego zajęła w 1864 willa „Pałac” mająca piękną wieżę zegarową w południowej części. Budynek należał po połowie do Józefa Szalaya i jego syna Władysława. W 1880 r. dostał się w ręce Akademii Umiejętności. Do 1939 r. pełnił rolę hotelu, a następnie restauracji „Zdrojowa”. Od 1971 r. mieści się w nim siedziba Muzeum Pienińskiego im. J. Szalaya , w którym eksponowane są zbiory etnograficzno-historyczne regionu. Zachodni narożnik Placu Dietla stanowi dom „Pod Bogarodzicą” wybudowany w 1853 r. przez Szalaya. Piętro zajmował Zakład Inhalacyjny i Wodoleczniczy, w którym wykonywano inhalacje solankowe i Bullinga oraz wziewanie igliwowe. Dla kuracjuszy urządzano kąpiele mineralne ze źródła Jan. Po oddaniu do użytku Zakładu Przyrodoleczniczego (1975 r.) piętro to przeznaczono na kawiarnię „Zdrojową”. W przyziemiach budynku, gdzie obecnie znajduje się kawiarnia „Zbójnicka piwnica”, kiedyś przechowywano wodę mineralną butelkowaną przeznaczoną do sprzedaży. Północną część placu zajmują wille „Holenderka” i „Dom nad Zdrojami”. „Holenderka” została zbudowana w 1855 r. w stylu holenderskim. W przyziemiach mieścił się kantor zakładowy, a piętro zajmowali lekarze uzdrowiskowi. Obecnie - sklep, oraz mieszkanie pracownicze, a z tyłu rozlewnia wody „Szczawniczanka”.„Dom nad Zdrojami” wybudowano na miejscu altany nad źródłami „Stefan i Józefina”. Uwagę przyciągają dwa malowidła na frontonie budynku : św. Kinga (patronka Pienin), św. Barbara (patronka kopalń i zdrojów) - obecnie zasłonięte z powodu pożaru budynku w 2002 r. Kuracjusze pijący wodę mineralną spacerowali galerią w kierunku willi „Szwajcarka Górna”. Tę stylową galerię zabudowano w latach 60 tworząc kawiarnię „Haneczka”, którą z kolei zamieniono w latach 80 na pijalnię wody Stefan (obecnie nieczynna z powodu pożaru). Willa „Szwajcarka Górna” powstała w 1852 r. Znana jest z pobytu w niej poety Kazimierza Przerwy-Tetmajera podczas tygodniowego odpoczynku w Szczawnicy. Do Placu Dietla przylega Park Górny im. hrabiego Adama Stadnickiego (pow. 10 ha) założony przez Jana Kutscherę, a następnie rozszerzony i urządzony przez J. Szalaya. Sprowadził on wiele rzadkich okazów drzew. Wśród drzew rosnących w parku możemy spotkać : buki, jodły, lipy, klony, modrzewie, dęby, tuje i sosny. W górnej części Parku rozciąga się lasek modrzewiowy zasadzony w latach 1909 - 1911 z nasion sprowadzonych z Tokio. Jest to modrzew japoński dochodzący do 30 m wysokości. Na skraju Parku za „Szwajcarką Górną” znajduje się kaplica zdrojowa pod wezwaniem Matki Boskiej Królowej Nieba. Zaprojektowana przez J. Szalaya, wybudowana w latach 1844-1847 w stylu neogotyckim. W ołtarzu znajduje się obraz olejny pędzla J. Szalaya „Madonna z Dzieciątkiem”. Na ścianach umieszczone są 3 tablice marmurowe poświęcone Stefanowi, Józefinie i Józefowi Szalayom. Obok kaplicy rośnie wiekowy modrzew , który został ustanowiony pomnikiem przyrody. Naprzeciw kaplicy stoi muszla koncertowa zbudowana ok. 1950 r. , w której odbywały się koncerty dla kuracjuszy. Nieco dalej znajduje się Inhalatorium z lat 1934-36, w którym to uruchomiono pierwsze komory pneumatyczne. Po obu stronach schodów prowadzących do Inhalatorium rosną magnolie (drzewo bobrowe), które przywędrowały z południa Europy. Idąc aleją w kierunku sanatorium „Świerki” podziwiamy piękne cisy. Obok sanatorium rośnie rzadko spotykany gatunek - grusza wierzbolistna (lancetowate liście, owoce podobne do gruszy). Na rozdrożu alejek parkowych znajduje się figura Najśw. Maryi Panny ufundowana w 1891 r. przez kuracjuszy. Wschodnia alejka prowadzi do murowanego przyziemia (pozostałość po spalonym 1962 r. Dworcu Gościnnym). Dworzec Gościnny zwany Kursalonem ukończony w 1864 r., drewniany z mnóstwem ganków, galerii i wieżyczek dachowych. Odbywały się tu liczne koncerty, spotkania towarzyskie z tańcami, bale dobroczynne. W latach 1959-62 mieściło się tutaj Muzeum Pienińskie. Wracając się alejką w kierunku Placu Dietla mijamy buki o charakterystycznych ciemnych, purpurowo zabarwionych liściach. Uwagę zwraca również pomnik - popiersie twórcy uzdrowiska Józefa Szalaya, odsłonięty dnia 12.05.2002 r.